قراردادهای آپشن


قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

«قرارداد آپشن» به زعفرانکاران در برابر دلالان، قدرت می دهد

سیدتقی کبیری گفت: در قرارداد آپشن، کشاورز می تواند با خرید یک قرارداد اختیار فروش، محصول زعفران خود را که با هزینه و زحمت زیاد تولید کرده را با سود مناسب بفروشد و اسیر نوسانات قیمتی و درخواست های دلالان در زمان برداشت محصول نشود؛ به عبارت دیگر ابزارهای مالی بورس کالا همچون آپشن، به کشاورز در مقابل دلالان، قدرت می دهد.

به گزارش «کالاخبر»، به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، عضو هیئت رییسه کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی افزود: در سال های گذشته همواره عمده مشکلات بازار زعفران به عدم ثبات در تعیین قیمت مرتبط بود به نحوی که تولید کنندگان، زعفران کاران و صادرکنندگان در تعیین قیمت زعفران اتفاق نظر نداشتند و عموما قیمت این محصول با نوسان روبه رو بود .

کبیری اظهار داشت: اما با عرضه زعفران در بورس کالا شاهد این هستیم قیمت ها به صورت شفاف و واقعی تعیین شده که این موضوع مورد استقبال کشاورزان، تولید کنندگان و مصرف کنندگان قرار گرفته است .

وی ادامه داد: بورس کالا در مرحله بعد، به سراغ راه اندازی معاملات مالی از جمله گواهی سپرده زعفران و قراردادهای آتی رفت تا به کشاورزان اعلام کند ابزارهایی مالی وجود دارند که می توانند خیال آنها را از بابت ارزانی قیمت محصول در فصل برداشت، آسوده کند .

به گفته این عضو هیئت رییسه کمیسیون اقتصادی مجلس، همچنین بورس کالا ظرف روزهای آینده قرارداد اختیار معامله (آپشن) زعفران را راه اندازی می کند تا امکان جدیدی برای پوشش ریسک های قیمتی برای کشاورزان فراهم شود .

کبیری عنوان کرد که ساختار قراردادهای آپشن به گونه ای است که کشاورزان با پرداخت مبلغی اندک، می توانند از فروش محصولشان در چند ماه بعد با قیمت مد نظر خود مطمئن باشند که این اتفاق به طور اتوماتیک، دلالان را از صحنه بازار زعفران حذف می کند .

عضو هیئت رییسه کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید کرد: در قرارداد آپشن، کشاورز می تواند با خرید یک قرارداد اختیار فروش، محصول زعفران خود را که با هزینه و زحمت زیاد تولید کرده را با سود مناسب بفروشد و اسیر نوسانات قیمتی و درخواست های دلالان در زمان برداشت محصول نشود؛ به عبارت دیگر ابزارهای مالی بورس کالا همچون آپشن، به کشاورز در مقابل دلالان، قدرت می دهد .

نماینده مردم خوی و چایپاره در مجلس یکی از راهکارهای موفقیت معاملات آپشن در بورس کالا را ایجاد اعتماد بین کشاورزان دانست و گفت: بورس کالا با توجه به مزیت ها و سازوکار شفاف و ابزار های مالی که در اختیار دارد می تواند در تنظیم بازار زعفران و ثبات نرخ این محصول و حذف دلالان قراردادهای آپشن و واسطه گران تاثیر بسزایی داشته باشد، اما باید به این نکته توجه داشت برای موفقیت در معاملات با ابزارهای نوین، به کشاورزان آموزش های لازم در زمینه فروش محصول از طریق ابزارهای مالی ارایه شود .

عضو هیئت رییسه کمیسیون اقتصادی مجلس تصریح کرد: از مزایای استفاده از ابزار های مالی همچون معاملات آتی و آپشن در خرید و فروش زعفران، پیش بینی پذیر کردن بازار است که این خود منجر به کاهش نگرانی تولیدکنندگان و کشاورزان خواهد شد.

اختیار معامله

اختیار معامله یاOption، اصطلاحی است که معمولا توسط فعالان بازار سهام استفاده می‌شود. این قرارداد میان خریدار و فروشنده نوشته می‌شود به صورتی که دو طرف توافق می‌کنند که در آینده معامله مشخصی را انجام دهند. خریدار در ازای پرداخت مبلغ مشخصی، حق خرید یا فروش دارایی ثبت شده در قرارداد را با قیمت مشخص شده در قرارداد و در زمان تعیین شده به دست قراردادهای آپشن می‌آورد. فروشنده هم حق خرید یا فروش دارایی مذکور را به خریدار می‌دهد. حال ممکن است در زمان مشخص شده خریدار دارایی مورد نظر را خرید و فروش نکند، در این حالت دارایی مذکور در اختیار فروشنده قرار خواهد گرفت و خریدار مبلغ پرداخت شده را از دست خواهد داد.

ابزار مالی به‌طور عمده مبتنی بر یا مشتق از یک دارایی پایه هستند و به عبارتی ارزش آن‌ها برخاسته از ارزش دارایی دیگری است و به همین دلیل، ابزار مشتقه نیز نامیده ­می‌شوند. دارایی‌هایی که می‌توانند به‌عنوان دارایی پایه در این ابزار مورداستفاده قرار گیرد، عبارت‌اند از انواع سهام، ابزار بهرهایی و متأثر از نوسان‌های نرخ بهره، ابزار بازار مبادله‌های ارزی، انواع کالا، اعتبارهای مشخص و خاص و وام‌های خرد و کلان. اختیار معامله (option) اختیار خرید یا فروش دارایی پایه موضوع قرارداد را در قیمت ثابت در زمان مشخصی در آینده به دارنده آن می‌دهد.

بورس اختیار معامله شیکاگو (CBOE)، به‌عنوان اولین بورس اختیار معامله در سال ۱۹۷۳ تأسیس شد. در اولین روز معاملات (۲۶ آوریل ۱۹۷۳)، تنها تعداد ۹۱۱ قرارداد بر روی ۱۶ سهم مبادله شد. پس از آن، چندین بورس سهام و تقریبا تمامی بورس­ های قراردادهای آتی (Futures) به استفاده از ابزار اختیار معامله اقدام کردند. بورس شیکاگو در تمامی این سال‌ها رتبه اول را در حجم مبادلات به خود اختصاص داده است و با استقبال بی‌نظیر بازیگران بازار در سال ۲۰۰۶ با مبادله بیش از ۶۷۰ میلیون قرارداد اختیار معامله به ارزش ۱۵ تریلیون دلار و با رشد ۴۴% نسبت به سال قبل به بالاترین رکورد تاریخ خود رسیده است. در ابتدا در کارایی و میزان استقبال از این اوراق تردید وجود داشت، اما با بالا رفتن تقاضای سرمایه‌گذاری با استفاده از اوراق اختیار معامله، حجم معاملات این اوراق در دهه ۱۹۸۰، از حجم معاملات خود سهام پیشی گرفت که این واقعیت میزان پاسخگویی اختیار معامله نه‌تنها بر روی سهام بلکه بر روی کالاها و ارزها و بیش از ۹۰ شاخص مختلف ازجمله NASDAQ و S&P500 بازار تعریف شده است.

تالس ( فیلسوف اهل میلیتوس) اولین کسی است که از اختیار معامله استفاده کرده است. شهر میلیتوس در غرب ترکیه امروز درختان زیتون فراوانی داشت و کشت زیتون و روغن کشی از آن از شغل‌های رایج آن روزگار بوده است. به دلیل تغییرات محیطی و آب و هوا تولید محصول زیتون هر ساله متغیر بود تولید کنندگان زیتون در یک سال سود بسیار خوبی کسب می‌کردند و سال بعد ضرر می‌دیدند.

تالس با صاحبان دستگاه‌های روغن کشی قرارداد جالبی بست. محصولات زیتون در فصل بهار برداشت می‌شدند، تالس در فصل زمستان در ازای پرداخت مبلغی، دستگاه‌های روغن کشی را برای فصل بهار اجاره کرد با این شرط که اگر دستگاه‌ها را نخواستم مبلغ اجاره برای خود صاحبان دستگاهها باشد و تالس ادعایی بابت ان نداشته باشد.

سال بعد که زیتون‌ها بسیار زیاد بودند، تالس دستگاه‌ها را با همان مبلغ توافق شده اجاره کرد و دوباره آنها را در اختیار صاحبان دستگاه‌ها و سایر افراد قرار داد و از این راه سود زیادی به دست آورد.

واقع در این معامله، یک اختیار مورد توافق قرار گرفت. تالس چون بهای اجاره را از پیش پرداخت کرده بود این اختیار را داشت که از دستگاه‌ها استفاده کند یا نکند، دقت کنید که الزام و تعهدی نداشت، صاحبان دستگاهها هم تعهد داده بودند که اگر تالس بخواهد از دستگاه‌ها استفاده کند باید با همان قیمت از قبل تعیین شده موافق باشند.

خب حالا این سوال پیش می‌آید که چرا صاحبان دستگاه‌ها با این معامله موافقت کردند؟

اختیار خرید (Call Option)

قراردادهای اختیار خرید یا آپشن­های Call این حق را به خریدار می‌دهد که سهام مربوطه را خریداری نماید. این آپشن­ها در قیمت‌های اعمال متفاوت، منوط به قیمت سهام مربوطه موجود می‌باشند. تاریخ انقضای می‌تواند از یک ماه تا بیش از یک سال (Leaps option) تغییر کند. با توجه به بازار، ممکن است یک آپشن Call خریداری یا فروخته شود. اگر آپشن Call خریداری شود، خریدار این حق را داراست که سهام مربوطه را به قیمت اعمال تا تاریخ انقضا خریداری نماید. مبلغ آپشن حداکثر ریسکی است که یک خریدار Call متحمل می‌شود. زمانی که قیمت سهام مربوطه به یک آپشن Call، بالاتر از قیمت اعمال می‌رسد، این آپشن سود ایجاد می‌نماید و در این زمان می‌توان Call را اجرا کرد یا آن را با فروش یک Call با قیمت اعمال و تاریخ انقضای مشابه جبران کرد. با اجرا کردن یک Call می‌توان ۱۰۰ سهم به ازای هر آپشن از سهام مربوطه با قیمت سهام مربوطه به قیمت بازار (بالاتر)، سودی برابر با اختلاف میان دو قیمت به دست آورد.

اگر آپشن Call فروخته شود، فروشنده حق خریداری سهام مربوطه را با قیمت اعمال به دارنده آپشن واگذار می‌کند. با فروش آپشن Call، مبلغ آپشن به‌عنوان سود محدود به‌حساب معاملاتی واریز می‌شود. این سود در صورتی که آپشن بدون ارزش منقضی شود در حساب حفظ خواهد شد. لذا جهت سودآور بودن فروش آپشن Call، بایستی که قیمت سهام مربوطه پایین‌تر از قیمت اعمال باقی بماند. اگر قیمت سهام مربوطه از قیمت اعمال آپشن بالاتر رود، دارنده آپشن می‌تواند که آن را اجرا نماید. در این صورت دارنده آپشن حق خریداری ۱۰۰ سهم به ازای هر آپشن از سهام مربوطه را به قیمت اعمال آپشن داراست. این بدان معنی است که فروشنده بایستی سهام مربوطه را به قیمت کنونی بازار خریداری نموده و با قیمت پایین‌تر اعمال آپشن به دارنده آپشن بفروشد، بنابراین اختلاف قیمت اعمال و قیمت بازار سهام ضرر شناسایی می‌شود. لذا حداکثر ریسک در این مورد نامحدود است و به این دلیل که فروش آپشن Call به‌صورت محافظت نشده با ریسک بسیار بالایی دارد.

اختیار فروش (Put Option)

اختیار فروش یا آپشن­های Put این حق را به خریدار می‌دهد که سهم مربوطه را با قیمت اعمال و تا سومین جمعه از ماه انقضا به فروش برساند؛ مانند آپشن­ های Call، آپشن Put در قیمت‌های اعمال متفاوت بسته به قیمت سهام مربوطه و با تاریخ‌های انقضای مختلف در بازار موجود می‌باشند. تاریخ انقضا می‌تواند از یک ماه تا بیش از یک سال تغییر کند. اگر آپشن Put خریداری شود خریدار این حق را داراست که سهام مربوطه ر با قیمت اعمال تا تاریخ انقضا به فروش برساند. مبلغ پرداختی برای هر آپشن حداکثر ریسکی است که یک آپشن Put متحمل می‌شود. حداکثر سود محدود به زمانی است که قیمت سهام به صفر می‌رسد. با سقوط قیمت سهام، آپشن Put از دو طریق می‌تواند سودآوری داشته باشد. با اجرا کردن یک آپشن فروش، می‌توان ۱۰۰ سهم به ازای هر آپشن به فروش رسانید. سهام با قیمت قراردادهای آپشن بالاتر بازار فروخته شده و سپس جهت خارج شدن از معامله، سهام با قیمت پایین‌تر خریداری می‌شود. دومین روش، جبران کردن آپشن است. با افت قیمت سهام، مبلغ آپشن افزایش خواهد یافت و با دریافت سود می‌تواند فروش رود، ارزش آپشن فروش کاهش خواهد یافت؛ بنابراین می‌توان با تحمل ضرر آن را به فروش رسانید یا اجازه داد که آپشن بدون ارزش منقضی شود.

با فروش آپشن فروشنده آپشن فروش، حق فروش سهام مربوطه را به قیمت اعمال به دارنده آپشن واگذار می‌کند. در بیشتر موارد، پیش‌بینی می‌شود که فروش آپشن Put فروخته شده بدون ارزش منقضی خواهد شد و می‌توان صرف ریسک را حفظ نمود. مبلغ دریافتی برای هر آپشن حداکثر میزان سودی است که با فروش آپشن Put، می‌توان به دست آورد. با افت قیمت سهام مربوطه، دارنده آپشن Put خواهد توانست که آپشن را اجرا نماید؛ بنابراین فروشنده آپشن متعهد خواهد بود که ۱۰۰ سهم از سهام مربوطه را به ازای هر آپشن به قیمت اعمال از دارنده آپشن خریداری نماید. میزان ضرری که فروشنده آپشن متحمل خواهد شد بستگی به میزان افت قیمت سهام دارد.

راه اندازی سررسید جدید در قرارداد آپشن زعفران

راه اندازی سررسید جدید در قرارداد آپشن زعفران

مدیریت توسعه بازار مشتقه بورس کالای ایران، با صدور اطلاعیه‌ای از راه اندازی قرارداد آپشن زعفران نگین سررسید آبان ۹۸ از ۲۳ شهریور خبر داد.

به گزارش خبرگزاری مهر، مدیریت توسعه بازار مشتقه بورس کالای ایران، با صدور اطلاعیه‌ای از راه اندازی قرارداد آپشن زعفران نگین سررسید آبان ۹۸ از ۲۳ شهریور خبر داد. در این اطلاعیه آمده است؛ مطابق با بند ۱۸ مشخصات قرارداد اختیار معامله زعفران نگین در شرکت بورس کالای ایران، قراردادهای اختیار خرید و فروش در سررسید آبان ماه ۹۸ از روز شنبه (۲۳ شهریور) با سه قیمت اعمال ۸۰ هزار، ۹۰ هزار و ۱۰۰ هزار ریال راه اندازی شده و قابل معامله خواهد بود.

هر قرارداد اختیار معامله زعفران شامل ۱۰۰ گرم زعفران نگین دارای استانداردهای تعیین شده توسط بورس کالا بوده و سبک اعمال آن، به صورت اختیار معامله اروپایی است.

معاملات روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۷ و پنجشنبه‌ها ۱۰ تا ۱۶ اعلام شده و نوع تسویه پس از اعمال قراردادهای آپشن به صورت تحویل فیزیکی دارایی پایه است.

قراردادهای آپشن

سطح 20.8 هزار دلاری و قرارداد آپشن

بیت کوین (BTC) بین 15 تا 19 آگوست با آزمایش حمایت 20800 دلاری خود، 16.5 درصد اصلاح شد. در حالی که این کاهش شگفت‌آور است، در واقعیت، تفاوت قیمت 4050 دلاری نسبتاً ناچیز است، به‌ویژه زمانی که بی‌ثباتی سالانه 72 درصدی بیت‌کوین را در نظر بگیریم.

در حال حاضر، نوسانات S&P 500 روی 31 درصد است که به میزان قابل توجهی پایین‌تر است، با این حال این شاخص بین 8 ژانویه تا 13 ژانویه، 9.1 درصد کاهش یافت. بنابراین، در مقایسه، شاخص شرکت‌های بزرگ بورسی ایالات متحده با حرکت ناگهانی‌تری مواجه شد. در حال حاضر، نوسانات S&P 500 روی 31 درصد است که به میزان قابل توجهی پایین است، با این حال این شاخص بین 8 ژانویه تا 13 ژانویه 9.1 درصد کاهش یافت.

در آغاز این هفته، پس از شرایط ضعیف تر در بازارهای املاک و مستغلات چین که بانک مرکزی را مجبور به کاهش نرخ اولیه وام پنج ساله خود در 21 آگوست کرد، احساسات سرمایه گذاران کریپتو بدتر شد. علاوه بر این، یک استراتژیست بانک سرمایه گذاری (گلدمن ساکس) اظهار داشت که فشار تورمی، فدرال رزرو ایالات متحده را مجبور می کند تا اقتصاد را محدودتر کند، که تأثیر منفی بر S&P 500 دارد.

صرف نظر از همبستگی بین سهام و بیت کوین، که در حال حاضر با نرخ 80/100 کار می کند، سرمایه گذاران زمانی که از بحران یا سقوط بازار می ترسند، تمایل دارند به دنبال سرپناهی به دلار آمریکا و اوراق قرضه محافظت شده از تورم باشند. این حرکت به عنوان «پرواز به سوی کیفیت» شناخته می‌شود و تمایل دارد فشار فروش را بر همه بازارهای ریسک، از جمله ارزهای دیجیتال، افزایش دهد.

علیرغم تمام تلاش‌های فروشندگان، بیت کوین نتوانسته است از سطح حمایت 20800 دلاری عبور کند. این حرکت توضیح می دهد که چرا گزینه های ماهانه 1 میلیارد دلاری بیت کوین که در 26 آگوست منقضی می شوند، علیرغم زیان 16.5 درصدی اخیر در 5 روز، می تواند به نفع خریداران باشد.

بیشتر شرط‌های صعودی بالای 22000 دلار هستند

تصحیح شدید بیت کوین پس از شکستن مقاومت 25000 دلاری در 15 آگوست، خریداران را شگفت زده کرد زیرا تنها 12 درصد از گزینه های تماس (خرید) برای انقضای ماهانه بالای 22000 دلار قرار گرفته اند. بنابراین، فروشندگان بیت‌کوین با وجود شرط‌بندی کمتر، موقعیت بهتری دارند.

بیشتر شرط‌های صعودی بالای 22000 دلار هستند

از آنجایی که بیت کوین در حال حاضر زیر 22000 دلار است، بیشتر شرط‌بندی‌های صعودی احتمالاً بی‌ارزش خواهند شد. به عنوان مثال، اگر قیمت بیت کوین در ساعت 8:00 صبح UTC در 26 آکوست زیر 22000 دلار باقی بماند، تنها 34 میلیون دلار از این گزینه های فروش (فروش) در دسترس خواهد بود. این تفاوت به این دلیل است که حق فروش بیت کوین زیر 22000 دلار در صورت معامله بالاتر از آن سطح در انقضا، فایده ای ندارد.

خریداران می توانند 160 میلیون دلار سود کسب کند

در زیر چهار سناریوی محتمل بر اساس عملکرد قیمت فعلی آورده شده است. بسته به قیمت انقضا، تعداد قراردادهای اختیار معامله موجود در 26 آگوست برای ابزارهای call (bull) و put (bear) متفاوت است. عدم تعادل به نفع هر طرف سود نظری را تشکیل می دهد:

بین 20000 تا 21000 دلار: 1100 کال آپشن در مقابل 8200 پوت آپشن. نتیجه خالص 140 میلیون دلار به نفع فروشندگان است.
بین 21000 تا 22000 دلار: 1600 پکال آپشن در مقابل 6350 پوت آپشن. نتیجه خالص 100 میلیون دلار به نفع فروشندگان است.
بین 22000 تا 24000 دلار: 5000 کال آپشن در مقابل 4700 پوت آپشن. نتیجه خالص بین خریداران و فروشندگان متعادل است.
بین 24000 تا 25000 دلار: 7700 کال آپشن در مقابل 1000 پوت آپشن. نتیجه خالص 160 میلیون دلار به نفع خریداران است.

این تخمین خام، اختیار خرید مورد استفاده در شرط‌بندی‌های صعودی و گزینه‌های فروش را منحصراً در معاملات خنثی به نزولی در نظر می‌گیرد. با این حال، این ساده سازی بیش از حد، استراتژی های سرمایه گذاری پیچیده تر را نادیده می گیرد.

هولد کردن 20800 دلار امری حیاتی است، به خصوص پس از لیکوئید خریداران در بازار آتی

خریداران بیت کوین باید قیمت را در 26 آگوست به بالای 22000 دلار برسانند تا ترازو را متعادل کنند و از ضرر احتمالی 140 میلیون دلاری جلوگیری کنند. با این حال، خریداران بیت کوین 210 میلیون دلار موقعیت های آتی بلندمدت اهرمی داشتند که در 18 آگوست لیکوئید شدند، بنابراین تمایل کمتری برای بالا بردن قیمت در کوتاه مدت دارند.

با این اوصاف، محتمل ترین سناریو برای 26 آگوست محدوده 22000 تا 24000 دلاری است که نتیجه متعادلی را بین خریداران و فروشندگان ارائه می دهد.

اگر فروشندگان قدرت خود را نشان دهند و بیت کوین حمایت بحرانی 20800 دلاری را از دست بدهد، ضرر 140 میلیون دلاری در انقضای ماهانه کمترین مشکل آنها خواهد بود. علاوه بر این، این حرکت پایین‌ترین سطح 20800 دلاری قبلی در 26 جولای را باطل می‌کند و عملاً روند صعودی هفت هفته‌ای را شکست.

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

اختیار معامله قراردادی است که به موجب آن، حق خرید یا فروش دارایی یک مجموعه در یک تاریخ خاص به شخص خریدار یا فروشنده واگذار می شود. این دارایی می تواند در قالب های گوناگون سهام، کالا یا بین دو شرکت خصوصی و با توجه به نوع خدمات رخ بدهد. اختیار معامله انواع گوناگونی دارد اما پرکاربردترین آن ها اختیار فروش و اختیار خرید است.

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

قرارداد اختیار معامله

تصور کنید که شما پارکینگ یک مرکز تجاری را برای یکسال اجاره می کنید. در این حالت شما به صورت تمام وقت می توانید از پارکینگ استفاده کنید اما این اختیار را هم دارید که استفاده نکنید. به صورت کلی کسی برای شما مزاحمت ایجاد نخواهد کرد و حق ندارد که در جای شما پارک کند. صاحب پارکینگ نیز متعهد است که طبق خواسته شما هر زمانی که خواستید پارکینگ را در اختیار شما قرار بدهد.

با این کار شما حق استفاده از امکانات پارکینگ را منحصر به خود کرده اید. در بازار بورس اوراق بهادار نیز مشابه چنین معامله ای وجود دارد که شما را از ابهام نجات داده و کمک می کند تا آینده را بهتر پیش بینی و برنامه ریزی کنید. این قرارداد با نام اختیار معامله شناخته می شود.

اختیار معامله چیست؟

قراردادی که به خریدار آن امکان می دهد تا یک دارایی معین را در یک زمان مشخص خریداری کرده یا بفروشد. طرف حساب قرارداد اختیار معامله نیز موظف است که پیش از انقضای مهلت سررسید، به مفاد قرارداد عمل کرده و هر زمانی که خریدار تمایل به اجرای قرارداد داشت آن را در قیمت تعیین شده معامله بکند.

بنابرین براساس این قرارداد دوطرف توافق می کنند که در آینده معامله ای انجام دهند که در ازای پرداخت مبلغی معین، حق خرید یا فروش دارایی مندرج در قرارداد را در زمانی مشخص و قیمتی معین، به دست بیاورند. طبق قرارداد اختیار معامله، خریدار قرارداد، در اعمال و اجرای حق خود مختار بوده و اگر از اجرای قرارداد صرف نظر کند، مبلغی را که برای خرید سهم یا قرارداد پرداخت کرده است از دست می دهد. (1)

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

مزایای قرارداد اختیار معامله

صرفه جویی در زمان

شما به عنوان یک سرمایه گذار می توانید با خرید قرارداد اختیار معامله فرصت کافی برای تصمیم گیری مناسب خود را خریداری کنید. همچنین تصمیم خود را مبنی بر خرید و فروش تثبیت کرده و در مدت زمان باقی مانده تصمیم بگیرید که چه زمانی سهم خود را بفروشید یا نگه دارید.

کسب درآمد

شما از طریق فروش قرارداد اختیار معامله سهام، می توانید سود کسب کنید. اگر شما به عنوان خریدار در این معامله سود کنید و یا به گونه ای برنامه ریزی کنید که سهام هایی را بخرید که سود چند برابر داشته باشد؛ سود نهایی شما بیشتر خواهد بود. و اگر متحمل ضرر شوید فقط به میزان آورده اولیه زیان خواهید دید. توانایی پیش بینی آینده بازار و استمرار در انجام این مدل از معاملات موجب می شود که در دراز مدت سود خوبی کسب کنید و قدرت ارزش گذاری ابهامات آینده را در خود تقویت نمایید.

کاهش ریسک معاملات

اختیار معامله به شما امکان می دهد که از طریق پیش بینی اتفاقات آینده؛ ابهام را به حداقل رسانده و میزان ریسک پذیرفته شده را ارزش گذاری کنید. در قرارداد اختیار معامله، خریدار فقط به میزان هزینه ای که برای خرید حق اختیار خود پرداخت کرده است متحمل ضرر می شود. (1)

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

قراردادهای اختیار معامله به دو دسته تقسیم می شوند. این دو دسته مدل های آمریکایی و اروپایی اختیار معامله بوده و به شرح زیر است:

اختیار معامله اروپایی

اختیار معامله اروپپایی فقط در زمان سررسید و در دوره کوتاه مدت سررسید، قابل اجرا است و خریدار تنها در دوره سررسید می تواند آن را اجرا کند.

اختیار معامله آمریکایی

برخلاف مدل اروپایی، این معامله از هنگام عقد قرارداد تا زمان سررسید قابل اجرا است و در طول دوره هر زمانی که خریدار مایل باشد، می تواند آن را اجرا کند و امکان اعمال قبل از سررسید وجود دارد. (2)

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

اختیار خرید (Call Option) چیست؟

اختیار خرید به شما این حق را می دهد که یک سهم را در قالب یک قرارداد و زمانی معین خریداری کنید. شما با خرید این سهم، اختیار دارید که سهام مربوطه را به قیمت اعمال شده تا تاریخ انقضا خریداری کنید. مبلغ این سهام حداکثر ریسکی است که خریدار این قرارداد متحمل می شود. هنگامی که قیمت سهام مربوط به یک قرارداد اختیار خرید بالاتر از قیمت اعمال برسد، سود ایجاد خواهد کرد در غیر این صورت شما متحمل ضرر خواهید شد.

به بیان ساده تر، خریدار این نوع اختیار معاملی می تواند مقدار معیتی از دارایی مندرج در قرارداد را با قیمت توافقی در دوره زمانی مشخصی بخرد. تصور کنید که شما قصد خرید و سرمایه گذاری در یک شرکت خودرو را دارید. این شرکت خودروسازی 10 سهم با قیمت صد هزار تومان به شما ارائه می کند و قیمت جاری هر سهم 95 هزار تومان است. یعنی شرکت خودروسازی سهم خود را به قیمتی کمتر از قیمت اسمی ذکرشده روی قرارداد به شما می فروشد. طبق قرارداد، تاریخ انقضا شش ماه و قیمت قرارداد اختیار معامله بابت هر سهم پانزده هزار تومان است.

بنابرین شما به عنوان سرمایه گذار، باید برای خرید این سهم ها صد و پنجاه هزار تومان پرداخت کنید. اگر قیمت هر سهم در تاریخ انقضای قرارداد کمتر از صد هزار تومان باشد، بدیهی است که شما قرارداد را اجرا نمی کنید و صبر می کنید. خرید سهمی که قیمت اسمی آن کمتر از صد هزار تومان است در حالی که به همان مبلغ آن را سرمایه گذاری کردید کار عاقلانه ای نیست و شما متحمل ضرر خواهید شد. اما در صورتی که قیمت سهم بیشتر صد هزارتومان باشد یعنی شرکت خودروسازی سود کرده است و آن گاه شما می توانید قرارداد را اجرا کنید.

توجه کنید درصورتی که قرارداد شما از نوع آمریکایی باشد، به محض سوددهی شرکت می توانید آن را اجرا کنید اما اگر قرارداد شما اروپایی باشد باید تا زمان سررسید صبر کنید. (2)

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

اختیار فروش (Put Option) چیست؟

اختیار فروش به شما امکان می دهد که سهم مربوطه را با قیمت اعمال شده و در سومین جمعه از ماه انقضا به فروش برسانید. همانند اختیار خرید، اختیار فروش نیز در قیمت های متنوع و تاریخ انقضاهای گوناگونی معامله می شود و می تواند از یک ماه تا یکسال و بیشتر تغییر کند. در صورتی که شما اختیار فروش را خریداری کنید، می توانید سهام مربوطه را با قیمت اعمال شده در قرارداد تا تاریخ انقضا به فروش برسانید. برخلاف اختیار خرید، مبلغ پرداخت شده برای هر معامله، ریسکی است که شما پرداخت می کنید. بنابرین شما با خروج از معامله یا جبران کردن آپشن، می توانید به سود دست یابید.

به بیانی دیگر، این قرارداد به شما امکان می دهد تا مقدار معیتی از دارایی مندرج در قرارداد را با قیمتی توافقی در دوره زمانی مشخص به فروش برسانید و برخلاف قرارداد خرید، شما با پیش بینی کاهش قیمت در آینده آن را خریداری می کنید. مثلا شرکت خودروسازی در مثال قبلی را در نظر بگیرید. شما ده سهم این شرکت را با همان قیمت توافق شده، یعنی صد هزارتومان خریداری می کنید.

قیمت قعلی سهم 95 هزار تومان است و تاریخ انقضای آن سه ماه آینده است. قیمت قرارداد برای هر سهم پانزده هزار تومان است. بنابرین شما برای خرید این قرارداد باید 150 هزار تومان پول پرداخت کنید. اگر قیمت سهم در زمان انقضای قرارداد کمتر از صد هزار تومان باشد، به اجرا درمی آید (برخلاف اختیار خرید) و شما در نهایت از این معامله سود خواهید کرد. اما اگر قیمت سهام در هنگام انقضا بیشتر از قیمت ذکرشده روی سهام باشد (یعنی کمتر از صد هزارتومان)، آن گاه قرارداد اختیار فروش ندارد و شما متحمل ضر خواهید شد.

توجه کنید که در این معامله نیز اروپایی بودن یا آمریکایی بودن آن اهمیت دارد. درصورتی که قرارداد اروپایی باشد، فقط در زمان اجرای سررسید قابلیت اجرا دارد؛ اما اگر آمریکایی باشد، به محض سقوط بازار و کاهش ارزش سهام قابل معامله و اجرای قرارداد است. (2)

انواع قراردادهای اختیار معامله با توجه به بازارهای معاملاتی

از نظر اینکه هر یک از انواع قراردادهای در کدام یک از بازارهای بورسی ارائه و خریداری شوند به انواع گوناگونی تقسیم می شود:

1.اختیار معامله سهام

3.اختیار معامله نرخ بهره

4.اختیار معامله شاخص بازار سهام

5.اختیار معامله قراردادهای آتی

معاملات ممکن است خارج از بازار بورس نیز رخ بدهد. مثلا دو شرکت یا بخش های خصوصی تصمیم می گیرند تا به صورت محدود و اندک، سهام ها یا کالاهایی را برای خرید یا فروش عرضه کنند. این مدل از معاملات با توجه به نیاز هر کسب و کار طراحی می شود و در سه دسته زیر قرار می گیرد:

1.اختیار معامله نرخ بهره

2.اختیار معامله نرخ ارز

3.اختیار معامله سواپ: سواپ توافقی بین دو طرف قرارداد است و به موجب آن مجموعه ای از جریان های نقدی آتی بازاررا با یکدیگر معاوضه می کنند. در اکثر مواقع یکی از طرفین سواپ، مبلغی را برحسب یک متغیر تصادفی مانند نرخ بهره، نرخ ارز، بازده سهام یا قیمت یک کالا پرداخت می کند که به آن ها پرداخت های شناور یا متغیر می گوییم.

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

خروج از قرارداد چیست و چگونه اجرا می شود؟

شما به عنوان یک خریدار قرارداد اختیار معامله، این حق را دارید که از قرارداد خارج شوید. این فرایند به سه روش می تواند رخ دهد:

مسدود کردن موقعیت

شما می توانید موقعیت خود را در قرارداد، مسدود کنید یا ببندید. شما به عنوان خریدار قرارداد اختیار، چون قبلا یک معامله را خریده اید بنابرین می توانید با فروش آن به شخصی دیگر موقعیت خود را ببیندید و از بازار خارج شوید.

استفاده از حق خود برای خرید یا فروش کالا

شما به عنوان خریدار قرارداد می توانید از حق خود استفاده کرده و کالاها یا سهام هایی را در بازار بخرید یا به فروش برسانید. بر این اساس، قرارداد اجرا شده و شما با اتمام آن، از معامله خارج می شوید. البته توجه داشته باشید که در معامله اروپایی شما باید تا تاریخ سررسید قرارداد صبر کنید.

عدم استفاده از مفاد قرارداد

در صورتی که شما به عنوان خریدار معامله در تاریخ سررسید به هر دلیلی آن را اجرا نکنید (مثلا چون به سود شما نیست)، آن معامله خود به خود باطل خواهد شد.

در قرارداد اختیار فروش نیز اوضاع به همین منوال است. یعنی شما به عنوان فروشنده می توانید برای خروج از قرارداد یکی از سه روش بالا را اعمال کنید. در طول دوره معاملاتی و تا قبل از تاریخ انقضای سررسید، می توانید قرارداد را به شخص دیگری واگذار کنید (اخد موقعیت معکوس) ، موقعیت را ببندید یا از بازار خارج شوید. (3)

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

جمع بندی و نتیجه گیری

اختیار معامله قراردادی است که به موجب آن حق خرید یا فروش دارایی یک مجموعه در یک تاریخ خاص، به شخص خریدار یا فروشنده واگذار می شود. این دارایی می تواند در قالب های گوناگون سهام، کالا یا بین دو شرکت خصوصی و با توجه به نوع خدمات رخ بدهد. قرارداد اختیار معامله انواع گوناگونی دارد اما پرکاربردترین آن ها اختیار فروش و اختیار خرید است.

همان طور که در این مقاله اشاره کردیم، اختیار خرید به شما امکان می دهد که دارایی یا سهم را به قیمت مشخصی خریداری کنید و سپس در زمانه انقضای سررسید آن را به فروش برسانید. در مقابل اختیار خرید، اختیار فروش قرار دارد که شما امکان می دهد تا دارایی را به قیمت مشخصی به فروش برسانید. هر دو نوع این اختیارات به صورت رایج معامله می شود.

فروشنده ممکن است اختیار خرید را برای خریدار به عنوان بخشی از یک معامله دیگر مثل انتشار سهام یا بخشی از طرح انگیزش کارکنان اهدا کند؛ در غیر اینصورت خریدار باید مبلغی را به فروشنده برای اختیار بپردازد. هنگامی که قیمت اعمال شده بیشتر از ارزش بازار دارایی پایه باشد، معامله اختیار فروش اعمال می شود. اما برخلاف اختیار فروش هنگامی که قیمت اعمال شده کمتر از ارزش بازار دارایی باشد، اختیار خرید معامله خواهد شد.

به صورت کلی ارزش معاملات اختیار در حال حاضر بسیار مهم است و تفاوت بین ارزش بازار دارایی و قیمت اعمال دارایی را مشخص می کند. علاوه بر این، ارزش زمانی آن که به عوامل بسیار زیادی بستگی دارد، دومین عامل اهمیت قرارداد اختیار معامله است. اختیار معاملات در حال حاضر موضوع تحقیقات امور مالی و علمی بسیاری از دانشگاه های دنیا است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.